Thẻ lưu trữ: quản lý tài chính

Tôi vất vả mua đi bán lại không bằng cậu em ngồi yên hưởng đất tăng giá

Dưới đây là san sớt của anh Phạm Minh Thuấn, 38 tuổi, hiện sống tại TP HCM.

Tôi và cậu ấy cùng quê. Chúng tôi vào Sài Gòn từ khi học xong cấp ba, tính ra đã nhị chục năm.

Tôi học sửa chữa cơ khí. Sau 10 năm làm ở các nhà máy may thì chán vì lương thấp, tăng ca nhiều, chuyển sang học tài xế rồi xin được công việc tài xế cho một doanh nghiệp quốc gia ở quận 4. Tôi làm cùng tổ với cậu ấy. Chúng tôi đều thuê nhà ở quận 7 vì nhị bà vợ đều làm việc trong khu chế xuất Tân Thuận ở quận 7. Vợ tôi làm văn phòng, lương cao hơn vợ cậu ấy chút. Chúng tôi cũng kiếm được, tầm 12-15 triệu/tháng, tùy năng suất lao động.

Gia đình tôi tiêu tốn hơn gia đình cậu ấy, chúng tôi thuê nhà 3 triệu/tháng, còn cậu ấy từ lúc lấy vợ tới giờ vẫn ở trong căn phòng 15m2 giá 1,5 triệu/tháng.

Hồi đầu năm 2015, một người quen bán mấy lô đất của gia đình tại Long Bình, quận 9. Cậu ấy rủ tôi mua. Một tỷ được một lô 120m2, đường ôtô vào được. Dù xác định không về đây ở ngay vì quá xa chỗ chúng tôi làm việc (hơn 20km nhưng mà đường đi rất xấu, bụi bặm, ổ gà) chúng tôi vẫn mua vì thấy khá rẻ và nghĩ cất tiền vào đất sẽ an toàn. Vợ chồng tôi lúc đó có 800 triệu, gia đình cậu ấy có 700 triệu, chúng tôi đi vay thêm để đủ tiền mua đất. Nếu cầm 1 tỷ trong tay lúc đó đi mua nhà ở quận 7, gần nơi chúng tôi đang ở và làm việc, chỉ mua được những căn nhà tầm 30-40m2 trong những hẻm nhỏ và sâu hoặc nhà chung cư tái định cư. nhị gia đình bàn nhau, sau này già, không làm việc nữa thì có thể về đây xây nhà. 

Khu đất xưa anh Thuấn mua giờ thế hệ khởi đầu có người xây nhà - Ảnh: NVCC

Khu đất xưa anh Thuấn mua giờ thế hệ khởi đầu có người xây nhà – Ảnh: NVCC

Cơ sở hạ tầng xung quanh khu đất chúng tôi mua rất kém. Nước sạch sẽ chưa có, các gia đình phải sử dụng nước giếng khoan. Dân cư tương đối thưa thớt, các nhà cách nhau khá xa. Mua đất xong, chúng tôi chỉ rào xung quanh miếng đất của mình chứ chưa biết làm gì. Lúc đó, có xây phòng trọ ở đây chắc cũng chẳng có ai thuê.

Giữa năm 2016, thấy miếng đất của mình được người ta trả 1,5 tỷ, nhẩm tính trong vòng hơn một năm, lãi được 50% số vốn bỏ ra, tôi mừng lắm và nhăm nhe muốn bán. Lúc đó, tôi cũng được giới thiệu một lô đất 100m ở Phú Xuân, Nhà Bè, giá 1,2 tỷ, cách nhà tôi đang ở trọ khoảng 7km nên vợ tôi cũng đồng ý bán đất xa, mua đất gần. Vậy là tôi bán đất quận 9 mua đất Nhà Bè.

Chỉ sau 2 tháng, có người trả tôi miếng đất ở Nhà Bè 1,45 tỷ, trừ các tiêu pha huê hồng, thuế má, tôi lãi được 200 triệu, bằng số lương cả năm đi làm. Thấy kiếm tiền từ bất động sản dễ quá, tôi quyết định lấn sân vào lĩnh vực này. Vì mải mua bán đất, tôi sao nhãng công việc ở tổ chức nên phải nghỉ làm. Lấy số tiền lãi sau nhị lần bán đất, tôi mua một chiếc xe 5 chỗ, chạy uber, grab song song đi tìm đất. Lúc này số vốn của tôi lại trở lại 800 triệu ban sơ.

Cuối năm 2016, người ta xôn xao tin Nhà Bè, Bình Chánh, Hóc Môn sắp được tăng cấp lên quận, tôi cũng tìm về đây mua đất. Muốn mua được miếng đẹp và rẻ, buộc phải mua những lô lớn cả mấy nghìn mét vuông. Vì thế, tôi góp tiền với mấy người đồng hương, mua một lô đất nông nghiệp rộng 8000m2, giá 20 tỷ, ở Bình Chánh. Tôi chỉ có 800 triệu nên được chia 320 m2. Việc đổi mục tiêu sử dụng, tách sổ rất lằng nhằng nên người có cổ phần nhiều nhất muốn bán cả lô khi được giá. Chúng tôi chưa kịp bán thì tháng 5/2018, thành phố thông tin ba huyện này không đủ tiêu chuẩn lên quận, đất của chúng tôi mua giảm giá đôi chút. Sau đó dị đồng với nhóm, tôi rút tiền về, bị thiệt hại mất 30 triệu. 

Sau đó, tôi mua đi bán lại được 2 căn nhà ở quận 7, tổng lãi được 130 triệu. Vì tôi chỉ đủ tiền mua nửa căn nhà, phải vay nhà băng nên khi gặp khách, có lãi tôi bán luôn.

Hiện giờ, tôi đang mua một miếng đất ở Bình Chánh rộng 90m2 và đang trong quá trình hoàn thiện hồ sơ, chuyển đổi mục tiêu sử dụng từ nông nghiệp sang thổ cư. Tôi dự trù, nếu sau này được 1,5 tỷ, tôi sẽ bán. Miếng đất cũng là tất cả vốn liếng của tôi.

Về cơ game thủ dạng, sau mấy năm làm đất, tôi để dư ra được chiếc ôtô, nhưng cũng là cần câu cơm của mình vì tôi không còn làm cho tổ chức cũ nữa. Công việc tự do hơn, nhưng một tháng tôi cũng chỉ kiếm được khoảng 10 triệu vì còn dành thời kì tìm đất. Ngoài ra, vì công việc tự do nên tôi cũng hay được người thân nhờ vả làm việc này việc kia trong giờ hành chính, nhưng mà tôi thì không nỡ từ khước.

Trong khi đó, cậu em kia vẫn siêng năng làm việc ở tổ chức. Cậu ta đi học thêm tại chức luật và được đề bạt lên tổ trưởng. Lương của cậu ta tất nhiên cũng tăng. Cuối năm ngoái, sau khi trả hết nợ vay mua đất quận 9, cậu ta đã vay nhà băng 800 triệu, mua một ngôi nhà 40m2 ở Phước Long, Nhà Bè, chung sổ với ngôi nhà bên cạnh. Tháng 4 vừa rồi, cậu ta đã bán miếng đất quận 9, được 3 tỷ, mua nốt ngôi nhà chung sổ với nhà mình thành 80m2, để có được một cuốn sổ hồng mang tên mình hoàn toàn. Bây giờ, cậu ấy vừa có nhà ở, vừa có 1,4 tỷ trong tay, công việc ổn định.

Còn gia đình tôi, vẫn đi ở trọ. Tôi cũng chưa biết, nếu bán được miếng đất ở Bình Chánh kia với giá 1,5 tỷ như kỳ vọng, tôi sẽ mua được ngôi nhà như thế nào để ở nữa khi giá nhà đất thành phố vẫn đang tăng từng ngày. Vợ bàn chúng tôi nên xây nhà tại đó để ở dù xa chỗ cô ấy làm cả 10km. Xây nhà đồng nghĩa với việc chúng tôi phải đi vay mượn và tôi không có vốn làm ăn.

Tôi đã gần 40 tuổi, cái tuổi nhưng mà người ta khởi đầu ổn định thì công việc của tôi lại khởi đầu cập kênh khi lượng khách đang bị giảm. Tôi cũng chưa có tiền tích lũy để lo cho tương lai sau này.

Hôm trước, đi ăn tân gia nhà cậu ấy về, nghe chuyện miếng đất quận 9, vợ tôi cứ xuýt xoa tiếc và trách tôi thân làm tội đời, khổ lây sang vợ con. Tôi nghe vợ nói nhiều, cũng thấy băn khoăn về định hướng tương lai của mình.

Phạm Minh Thuấn

Gửi câu hỏi thắc mắc và san sớt kinh nghiệm mua nhà, quản lý tài chính của game thủ tại đây.

6 dấu hiệu game thủ giàu hơn mình nghĩ

Đó là nhận xét của Bill Van Sant, phó chủ toạ kiêm tổng giám đốc doanh nghiệp quản lý tài sản Univest Wealth Management. Trên Business InsiderVan Sant viết: “Không phải tất cả nhân vật đều mặc áo choàng. Tương tự, không phải tất cả các triệu phú đều lái Lamborghini và sống trong vi la. Trên thực tế, họ có thể sống ngay bên cạnh game thủ”.

Van Sant cho rằng, dù phong lưu hơn game thủ, họ không nhất thiết phải sống như những người giàu. Trong ngành quy hoạch tài chính, người ta gọi những người này là “triệu phú nhà bên”.

“Trong những năm làm việc như một cố vấn tài chính, tôi đã gặp một số cá nhân hiểu biết về tài chính và học được nhiều điều từ họ. Nếu chỉ còn ít nợ cũ và không có nợ thế hệ, có sự hiểu biết về thị trường, là một viên chức siêng năng, tháo vát và có ý thức, có thể game thủ giàu hơn game thủ nghĩ. Hội tụ đủ những điều này, rất nhiều người ngạc nhiên khi trên lý thuyết họ được coi như một triệu phú”, Van Sant viết.

Không cần xe đắt tiền, nhà vi la, sống thoải mái cũng là một thể hiện của sự phong lưu - Ảnh: Beebom.

Không cần xe đắt tiền, nhà vi la, sống thoải mái cũng là một thể hiện của sự phong lưu – Ảnh: Beebom.

Dưới đây là sáu đặc điểm phổ quát nhất nhưng mà những khách hàng triệu phú của Van Sant có:

1. Sống trong kỹ năng của mình

Những “triệu phú nhà bên” lái những chiếc xe khiêm tốn và sống trong ngôi nhà khiêm tốn. Họ không sống dưới kỹ năng của mình nhưng họ cũng không mua những chiếc xe xa xỉ và sống trong các ngôi nhà quá khổ với hồ bơi có kích cỡ lớn.

Cả xe và nhà của họ đều là những khoản mua sắm thông minh, được tính toán lưu ý và dựa trên nhu cầu thực tế. Họ ở trong những ngôi nhà từ 20-25 năm và giờ không còn nợ nần gì khi mua nhà. Họ cũng không có ý định tăng cấp chỗ ở hay sớm chuyển sang một chỗ thế hệ.

2. Tập trung vào những gì quan yếu

Gia đình hạnh phúc còn quan yếu hơn cả tài sản. vững chắc, họ phong lưu, nhưng khi thảo luận về kế hoạch tài chính, các mục tiêu của họ luôn hướng về gia đình.

Họ nói những điều như: “Tôi muốn nghỉ hưu sớm hơn để có thể dành nhiều thời kì hơn cho con cháu”. Họ hiểu rằng tiết kiệm và kiếm nhiều tiền nhằm giúp họ đạt được các mục tiêu khác trong cuộc sống chứ tiền không phải là mục tiêu sau cuối.

3. Chưa từng là tổng giám đốc

Người triệu phú nhà bên không có công việc được trả lương cao nhất, nhưng họ làm nhiều công việc, siêng năng và tạo ra thu nhập khá. Họ ổn định trong sự nghiệp, nhờ thế, họ xây dựng được sự phong lưu theo thời kì.

4. Họ rất tháo vát

Tư duy tự mình làm là một đặc điểm phổ quát ở các triệu phú nhà bên. Họ tiêu tiền rất lưu ý. Ví dụ, họ thường tự sửa chữa các hỏng hóc trong nhà, tự thu dọn hay trang trí nhà cửa trước khi gọi tới các dịch vụ sửa chữa.

Tuy nhiên, họ biết rất rõ khi nào quan yếu phải thuê một chuyên gia, để mọi việc có lợi cho họ nhiều nhất.

5. Tiết kiệm từ sớm và siêng năng tiết kiệm 

hồ hết các triệu phú này đã kiếm tiền từ năm 16 tuổi và đã tiết kiệm được từ việc đi làm sớm đó. Họ không đặt tiền vào một khoản bảo hiểm hưu trí như những người trên 18 tuổi, nhưng họ hiểu rõ sức mạnh của tiết kiệm và cất tiền vào ngăn kéo. Họ biết tiết kiệm từ sớm và rất nhất quán trong việc tiết kiệm.

6. Không tập trung vào việc điều chỉnh các khoản đầu tư

hồ hết các triệu phú này không quá tốn công sức và thời kì nghiên cứu thị trường. Thay vào đó, họ dành phần đáng kể thu nhập cho các kế hoạch đầu tư nhiều chủng loại và thường xuyên. game thủ dạng chất ổn định này sẽ giúp họ thành công trên đường dài.

Thay vì theo dõi lưu ý thị trường và “lướt sóng”, tiền tài họ là những khoản đầu tư thông minh, phát triển đều đặn theo thời kì và được xem xét định kỳ để đảm bảo phân bửa đầu tư thích hợp với mục tiêu của họ.

Hoàng Anh

Nhà ngoại thành ngõ rộng, tôi có nên vay thêm tiền để mua ôtô?

Thu nhập của nhì vợ chồng trung bình 25 triệu/tháng. Hiện chúng tôi đã tích cóp được một khoản tầm 300 triệu, dự kiến mua xe thì vay thêm 250 triệu nữa. Nếu mua xe, chúng tôi có thể để xe ngay tại nhà vì ngõ vào và nhà đều rộng rãi. Gia đình tôi cũng sắp đón thêm một thành viên nhí thế hệ. Mong các game thủ tư vấn giúp, điều kiện gia đình như vậy, tôi có nên mua xe hay không?

Hằng

Gửi thắc mắc và san sớt kinh nghiệm tiêu sử dụng, quản lý tài chính của game thủ tại đây

Tôi hối hận vì từng có thu nhập nghìn đô nhưng 40 tuổi vẫn phải ở trọ

Dưới đây là san sớt của chị Nguyễn Thu Phương, 36 tuổi, hiện sống tại TP HCM về những sai trái khi chi tiêu thời trẻ của mình.

Tôi học ngoại ngữ, tốt nghiệp ra trường năm 2004. Sau một năm làm các công việc thời vụ, gia sư để bám trụ lại Hà Nội, cuối năm 2005, tôi xin được việc sinh sản chương trình, thay đổi trong một tổ chức truyền thông. Dù đã có công việc ổn định nhưng tôi vẫn đi dạy tiếng Việt cho mấy đứa nhỏ người Hàn Quốc bởi vì công việc vui vẻ, thảnh thơi hạ nhưng mức lương cao ngang bằng mức lương chính. Trong thời kì từ 2007- 2010, trung bình mỗi tháng, tổng thu nhập của tôi vào khoảng 20 triệu, quy ra được 1.000 đôla Mỹ. Mỗi tháng tôi thuê một ngôi nhà nhị tầng ở Đống Đa hết 3 triệu, cho nhị đứa em ở cùng không lấy tiền. Tôi không tính chi li các khoản chi tiêu nên có tháng dư ra được cả chục triệu nhưng có tháng tiêu hết sạch sẽ, lẹm cả vào tiền dư của tháng trước, tùy thuộc vào tháng ấy tôi đi chơi, đi mua sắm nhiều hay ít.

Thời đó, tôi chưa biết gửi tiền tiết kiệm điện tử, nếu muốn gửi tại quầy nhà băng thì phải giao tiếp vào giờ hành chính nên tôi rất ngại. Cả mấy năm, tôi thế hệ có vài lần đi gửi tiền, khi tài khoản ATM phải dư 30 triệu.

Thực ra, tôi cũng từng mong muốn mua được một căn nhà nhỏ ở Hà Nội để đỡ phải thuê nhà, nhưng tôi chỉ thích mua cách chỗ tôi làm (quận Hoàn Kiếm) trong vòng bán kính 7km. nhưng mua nhà ở những vị trí này đắt kinh khủng. nếu như mua một căn nhà một tỷ (diện tích chắc được 20m2 trong ngõ hẹp) thì tôi cũng phải mất 5 năm không tiêu một đồng nào. Đứa game thủ thân rủ tôi mua đất bên quận Long Biên hoặc về Hoàng Mai nhưng tôi gạt đi vì thấy đi làm xa quá và cũng không thích vay tiền nhà băng. Với tôi giải pháp nhanh nhất để có nhà là lấy anh người yêu lúc đó đang sống cùng bố mẹ tại Hà Nội. Nếu muốn ra ở riêng, chúng tôi sẽ cùng nhau bỏ tiền ra thuê nhà.

Tôi không phải là người nghiện mua sắm, tôi chưa bao giờ có tới 10 đôi giày dép, quần áo đi làm đi chơi cũng chỉ khoảng 10 bộ hay mặc mỗi mùa (tất nhiên, có một số bộ tôi mua xong chỉ mặc một lần vì không hợp). Tôi vẫn còn giữ những chiếc áo len từ thời sinh viên nhưng mình thích mặc. Tôi không nghiện mua sắm mỹ phẩm, lúc nào cũng chỉ có một bộ trang điểm, sử dụng hết thì mua thế hệ.

Tôi cũng không phải là đứa chơi bời phung phá, thỉnh thoảng thế hệ ra quán ăn khi tụ tập bè game thủ. Hôm nào lười nấu bếp ở nhà, tôi chỉ dám ăn ở những quán dân dã 20-30 nghìn/suất.

Thế nhưng do không có mục tiêu tài chính, tôi tiêu tiền thuận tiện, cho người quen vay lắt nhắt vài triệu tới chục triệu, nhưng không nhớ đòi hết. Người quen bán bảo hiểm nhân thọ, tôi sẵn sàng mua ủng hộ nhưng chỉ hiểu sơ là có bệnh hay chết thì được đền bù, còn không sau này hết hợp đồng thì nhận lại tiền. Người quen bán hàng đa cấp từ thực phẩm tác dụng tới mỹ phẩm, tôi cũng mua ủng hộ rồi đem cho, nhưng chả biết sử dụng có tác dụng gì không. Ai rủ đi du lịch nhưng sắp xếp được thời kì là tôi nhận lời. Tôi nhớ năm 2009, tôi đi chơi trong nước và nước ngoài tổng cộng 7 chuyến. Dù tự bỏ tiền ra toàn bộ hay được bao tàu xe và chỗ ăn ở thì tôi cũng tốn rất nhiều tiền mua vàng cáp. Những chuyến đi dù chỉ vào mấy ngày cuối tuần cũng tốn vài triệu. Năm đó, tôi thậm chí tiêu hết sạch sẽ tiền tiết kiệm.

Không biết quản lý tài chính khi còn trẻ, nhiều người trở thành nghèo túng khi về già - Ảnh: Vereb

Không biết quản lý tài chính khi còn trẻ, nhiều người trở thành nghèo túng khi về già – Ảnh: Vereb

5 năm đi làm nhưng tới trước ngày cưới, tháng 12/2010, tôi chỉ có trong tay 50 triệu. Chồng tôi, một kỹ sư xây dựng, cũng ỷ lại việc có nhà của bố mẹ nên chả tiết kiệm gì. Năm 2011, do tổ chức ngoài Hà Nội làm ăn bết bát, chồng tôi chuyển vào TP HCM làm, tôi cũng chuyển vào chi nhánh của tổ chức mình ở đây. Chúng tôi chưa định sống ở đây lâu dài nên không nghĩ tới chuyện mua nhà đất nhưng thuê một căn hộ 50m2 để ở với giá 5 triệu đồng/tháng dù tổng thu nhập 30 triệu. Sau kết hôn, nhị vợ chồng cũng muốn để dành tiền làm việc này việc kia nhưng có nhẽ do đã quen chi tiêu vô tổ chức nhưng chúng tôi không tiết kiệm được nhiều, ngoài khoản khăng khăng 3 triệu tách riêng ra ngay từ khi nhận lương để sẵn sàng cho việc sinh con.

Đầu năm 2013, tôi sinh con đầu lòng, cuối năm 2014 lại sinh tiếp nhỏ nhắn thứ nhị. Sau khi sinh con, năng suất làm việc của tôi giảm hẳn. Tôi phải chuyển sang công việc đơn giản hơn, thu nhập chỉ 8 triệu, hiện giờ thế hệ tăng lên 10 triệu/tháng. Thu nhập của chồng tôi khá hơn nhưng phụ thuộc vào các tòa tháp. Tuy nhiên, nhị vợ chồng xác định sẽ sống lại TP HCM vì đã quen với thời tiết và khí hậu nơi đây. Chúng tôi cũng có nhiều họ hàng và bè game thủ ở đây, em gái tôi cũng vào Nam làm việc nên chúng tôi không tới nỗi lẻ loi.

Có điều, tới bây giờ, dù đã được bố mẹ chồng cho 500 triệu nhưng vợ chồng tôi vẫn chưa mua được nhà. Trong khi đó, đứa game thủ rủ tôi mua đất ở Long Biên và Hoàng Mai ngày xưa giờ đã có trong tay một ngôi nhà cho thuê, một ngôi nhà để ở nhờ mua đất lúc rẻ và bán đi lúc bất động sản lên giá. Đi họp lớp, thấy bè game thủ nhiều đứa trước đây thu nhập kém tôi nhưng biết tiết kiệm và sử dụng tiền đầu tư kinh doanh, giờ có tiền tỷ trong tay, tôi càng tiếc vì mình đã không biết quản lý tiền từ trẻ.

Theo chuyên gia tài chính cá nhân Lê Kim Oanh (TP HCM), nhị trong số những sai trái tài chính nhưng rất nhiều mắc phải khi còn trẻ khiến họ nghèo sau này là không thiết lập ngân sách không thiết lập các mục tiêu tài chính. Rất nhiều game thủ trẻ tiêu tiền nhưng không biết tiền đi đâu, cho tới khi hết tiền. Nếu không đặt ra mục tiêu, game thủ sẽ khó tới đích.

Những mục tiêu đơn giản như “Tiết kiệm 3 triệu/tháng”, hay phức tạp hơn như mua nhà, mở tổ chức… đều mở đầu bằng nhận thức và thực hiện các bước nhỏ trước tiên. “Người trẻ có thể không có tài sản vì còn đầu tư cho học tập, nhưng người trung niên không có tài sản là những người thất bại”, bà Oanh nhận xét.

Trong các công thức quản lý tài chính của các chuyên gia dạy làm giàu trái đất, việc tiết kiệm tiền và tiết kiệm để đầu tư sinh lợi luôn được coi trọng. Công thức chia thu nhập vào 6 chiếc lọ khuyên mỗi người nên dành 10% thu nhập cho tiết kiệm để tự do tài chính (đầu tư sinh lời) và 10% cho tiết kiệm dài hạn.

Còn công thức quản lý tiền tài chuyên gia phát triển nhân loại Tony Robbins thì khuyên rằng, khi kiếm một khoản tiền, game thủ nên chia vào 2 quỹ Tiêu sử dụng và Đầu tư. Ông không quy định mỗi quỹ là bao nhiêu %, nhưng tỷ trọng đó nên là một con số khăng khăng. Khoản Đầu tư lại chia làm ba phần:

1. Đầu tư rủi ro, đó là những khoản có nguy cơ thất bại nhưng cũng có thể mang lại lãi suất cao, ví dụ đầu tư chứng khoán.
2. Đầu tư an toàn, có thể là trái phiếu chính phủ, gửi nhà băng…
3. Ước mơ, sử dụng tiền cho những thứ nhưng game thủ ước mơ như ô tô, mua nhà, laptop…, những khoản chi tiêu đắt tiền.

Theo Tony Robbins, game thủ càng đầu tư với tỷ trọng cao thì càng nhanh giàu.

Hoàng Anh (ghi)

Mẹ hà tiện còn chúng tôi trả giá đắt vì phung phá

Dưới đây là san sớt của chị Thu Nga, 41 tuổi, hiện sống ở TP HCM về những sai trái trong quản lý tài chính của các thành viên trong gia đình mình, do vạn thọ năm bên người mẹ quá tiết kiệm:

Mẹ tôi vẫn nhắc lại câu thành ngữ xưa: “Buôn tàu bán bè không bằng ăn dè hà tiện”. Tôi cũng nghĩ tiết kiệm là tốt. Tuy nhiên, cái gì quá thì lại thành không tốt.

Tôi không rõ thói quen tiết kiệm của mẹ có từ khi nào, nhưng đúng là nhờ tiết kiệm nhưng mẹ tôi vẫn một mình nuôi được mấy đứa con dù lương chẳng là bao. Trước đây, mẹ tôi làm tạp vụ trong một nhà máy ở miền Bắc. Đầu những năm 1990, sau khi nghỉ hưu sớm vì đã đủ năm làm việc, mẹ đưa chúng tôi vào TP HCM sinh sống. Nhờ buôn bán vặt vãnh, trông trẻ cho công nhân gần nhà…  mẹ tôi dần dần mua được đất, xây phòng cho thuê. tới giờ, mỗi tháng thu khoảng 17 triệu đồng từ nhà trọ và 3 triệu tiền lương hưu, không phải nuôi đứa con nào nữa, nhưng mẹ tôi vẫn chi tiêu rất tiết kiệm, nếu không nói là hà tiện.

Mẹ tôi không ở với đứa con nào, một mình ở một phòng trọ để trông cả dãy trọ. Mỗi ngày, mẹ chỉ tốn khoảng 20.000 đồng tiền chợ. Bà thường ăn sáng bằng cơm thừa từ hôm trước, rau héo nhà láng giềng bỏ đi, bà tiếc rẻ lại xin về ăn. Mẹ không dám mua những thứ đắt tiền như gà, thịt bò hay hải sản, thậm chí còn kêu không biết ăn để con cái khỏi mua. 

Tôi thương mẹ khem khổ, cuối tuần con nghỉ học hay cho về bà chơi. Tôi mua thức ăn, dự kiến ăn một nhị bữa. Mẹ tiếc tiền hộ tôi, chia ra ăn đủ nhị ngày thứ 7 chủ nhật, vì thế các con tôi không muốn ăn cùng bà vì ăn xong luôn có cảm giác thiếu thiếu. Có tiền nhưng mẹ tôi không dám đi chơi, đồ sử dụng không dám sắm, quần áo thế hệ không mua, bát đĩa mẻ không nỡ vứt. 

chi-em-toi-deu-hoang-phi-mot-phan-do-me-ha-tien

Có tiền nhưng mẹ tôi vẫn sử dụng đũa thìa cũ kỹ, bữa cơm thanh đạm hầu như chỉ có canh. Ảnh: TN.

Chị em tôi nhiều lần nói với mẹ “hãy thưởng thức cuộc sống đi” nhưng bà không thay đổi, thậm chí còn mắng lại chúng tôi là ăn chơi phung phá. Đúng là chúng tôi cũng phung phá thật, nên giờ cả mấy đứa gần 40 nhưng trong tay chẳng có gì. Tuy nhiên, tôi cảm thấy một phần sự phung phá của chị em mình bắt nguồn từ sự chi tiêu quá sẻn so của mẹ.

Từ nhỏ nhắn sống trong sự khem khổ của mẹ nên chúng tôi luôn ước ao sau này có tiền sẽ chi tiêu thật thoải mái. Và sau này, cả ba chúng tôi đều đã có một thời “tiêu cho sướng tay”, “để yên tiền trong túi sợ nó nát” như mẹ tôi nhận xét.

Tôi sau một thời buôn hàng Bắc Nam mở màn có tiền. Lúc chuyển qua kinh doanh bất động sản năm 2005 là khi tôi mở màn chi tiêu không kiểm soát. Tôi thuê người giúp việc dù con cái đã lớn. Tôi thường xuyên tổ chức ăn uống tại nhà, mời đối tác tới nhậu nhẹt. Tôi chỉ cần kể một cụ thể nhỏ như thế này, người chơi cũng có thể thấy tôi đã lãng phí thế nào: nhà tôi lắp 4 cái điều hòa nhiệt độ, nhưng gần như bật cả ngày dù trời mưa lạnh. Mỗi tháng tôi sử dụng hết khoảng 1.000 số điện dù nhà chỉ có 4 người. Điều đáng nói là có những lúc tôi phải vay mượn nhà băng để làm ăn nhưng tôi cứ nghĩ đó là tiền tài mình nên chi tiêu không nghĩ, vẫn đi du lịch trong và ngoài nước cả tuần. Do phung phá và vay nợ lãi nhiều quá, sau vài đợt bong bóng bất động sản vỡ, hiện giờ tôi chỉ còn đúng ngôi nhà đang ở (giá thị trường khoảng 3 tỷ) dù có lúc tôi từng sở hữu cả khách sạn, đất, phòng trọ.

Cậu em thứ nhị của tôi năm nay 37 tuổi, chỉ là công nhân phổ quát, ở nhà cấp 4, nhưng nhị vợ chồng thay máy tính bảng liên tục, nhưng toàn xài máy tính bảng đắt tiền nhất. iPhone 5 ra đời mua iPhone 5. iPhone 6 xuất hiện mua iPhone 6. tới khi có iPhone 7 lại bán rẻ iPhone 6 mua iPhone 7. Đang mua trả góp chiếc xe tay ga nhưng nhị vợ chồng vẫn rủ nhau mua trả góp máy tính bảng. Thu nhập chưa tới 20 triệu/tháng (nhị vợ chồng đều công nhân, có thêm 5 phòng trọ do mẹ cho) nhưng em tôi dám đưa cả vợ con đi ăn tiệc buffet trong Giáng sinh ở một khách sạn 5 sao giá 2 triệu đồng/người. 

Cậu em út 35 tuổi cũng hoang tàn chả kém chị và anh. Lấy tháng lương trước tiên, nó đi mua hết quần áo, giày hàng hiệu. Năm 2014, cưới vợ xong, nó được nhà vợ cho 300 triệu, mẹ tôi cho một miếng đất 40m2 để xây nhà. Em tôi xây luôn một ngôi nhà 3 tầng để ở cho sướng vì cả thời thơ ấu chỉ được nhà lá và nhà cấp 4. Kết quả, xây xong, nhị vợ chồng nợ 300 triệu. Trả nợ không nổi, đầu năm nay, em tôi đã phải bán nhà đi để mua căn nhà nhỏ hơn.

Thực ra, bây giờ, cả tôi và cậu út đã thấm thía việc vung tay quá trán của mình. Tôi không trách mẹ vì chính chúng tôi là người lựa chọn cách sử dụng đồng tiền tài mình. Tuy nhiên, nhiều lúc tôi cứ nghĩ, thay vì tiết kiệm quá, mẹ tôi nên sống thoải mái hơn, dạy con về cách tiết kiệm chứ không phải bắt ép chúng tôi sống khem khổ thì có nhẽ chị em tôi sẽ không tiêu cho sướng tay khi có tiền.

Thu Nga

san sớt kinh nghiệm quản lý tài chính và tiêu sử dụng của người chơi tại đây

Chưa có 630 triệu đồng ở tuổi 35 chứng tỏ game thủ hoang toàng

Sau nhiều năm nghiên cứu về những triệu phú, tiến sĩ Thomas J Stanley và William D Danko, đồng tác giả của cuốn The Millionaire Next Door (Sách dịch sang tiếng Việt là Bẻ khóa kín đáo tư duy triệu phú) đã tìm ra sức thức để tính số tài sản trung bình nhưng game thủ cần có ở một lứa tuổi nhất định.

Tài sản game thủ cần có = (Thu nhập năm x tuổi của game thủ)/10

nếu như hiện nay game thủ 30 tuổi, thu nhập 40 triệu đồng mỗi tháng (tương đương 480 triệu mỗi năm), thì game thủ phải tích lũy được (30 x 480)/10 = 1,44 tỷ.

Nếu thu nhập 10 triệu/tháng, game thủ phải tích lũy được 360 triệu đồng.

Đây là những tài sản có thể đẻ ra tiền cho game thủ như cổ phiếu, chứng khoán, nhà cho thuê, xe cho thuê, tiền gửi tiết kiệm chứ không phải là tiêu sản (nhà ở, xe để tự đi lại).

Nếu tích lũy được nhiều hơn mức trung bình, game thủ là người biết tích lũy. Người càng tích lũy giỏi, tương lai sẽ càng sang giàu.

Nếu tích lũy được ít hơn mức trung bình, game thủ là người chi tiêu hoang toàng. Khi game thủ đã chi tiêu quá kĩ năng kiếm được của mình thì dù game thủ có kiếm được bao nhiêu tiền, cũng không có gì đảm bảo game thủ sẽ sang giàu sau này. Thậm chí nguy cơ nghèo túng, vỡ nợ, vỡ nợ nhịn nhường như rất gần game thủ.

Cùng một mức thu nhập, sau 10 năm, người có tích lũy tốt hơn sẽ giàu hơn hẳn người không biết tích lũy.

chua-co-360-trieu-o-tuoi-30-chung-to-ban-la-ke-hoang-phi

Ảnh: Abaie.org

Còn trình diễn Tony Robbins, chuyên gia phát triển loài người, tác giả của cuốn Money Master The Game thì khuyên rằng, khi kiếm một khoản tiền, game thủ nên chia vào 2 quỹ Tiêu sử dụng và Đầu tư. Ông không quy định mỗi quỹ là bao nhiêu %, nhưng khuyên đó nên là một con số nhất thiết. Khoản đầu tư lại chia làm ba phần:

1. Đầu tư rủi ro, đó là những khoản có nguy cơ thất bại nhưng cũng có thể mang lại lãi suất cao, ví dụ các start up;

2. Đầu tư an toàn, có thể là trái phiếu chính phủ, gửi nhà băng…

3. Ước mơ, sử dụng tiền cho những thứ nhưng game thủ ước mong như ô tô, mua nhà, máy tính bảng…, những khoản chi tiêu đắt tiền.

game thủ càng đầu tư với tỷ trọng cao thì càng nhanh giàu. Người trẻ nên dành nhiều % cho đầu tư rủi ro, % ước mơ nên càng thấp càng tốt. Người già nên dành nhiều % cho đầu tư an toàn hơn.

Cả nhì chuyên gia người Mỹ đều cho rằng, để đánh giá người giàu – người nghèo, không phải là nhìn vào họ ở nhà gì, đi xe gì, mặc bộ quần áo ra sao nhưng quan yếu là tổng tài sản tích lũy của người đó là bao nhiêu. Người triệu phú thực sự thường ăn uống tầm thường, ở nhà tầm thường, đi xe tầm thường hơn những người trung lưu khác. Những người trung lưu, những người nghèo hơn thường có cảm giác rằng tài sản sẽ làm cho họ sang giàu. Vì thế người trung lưu có tỉ lệ tiêu sử dụng cao nhưng tỉ lệ đầu tư thấp hơn hẳn người giàu.

Rõ ràng, chiếc áo không làm nên thầy tu, chiếc áo đắt tiền không làm cho game thủ giàu hơn, game thủ giàu là tổng tài sản đầu tư của game thủ đang sinh lợi cho game thủ lớn.

Hoàng Anh

Những thói quen của bố mẹ dễ khiến con thành người nghèo

Có những cách xử sự của bố mẹ không chỉ khiến họ khó giàu nhưng còn tương tác tới tương lai của con cái, theo Economictimes:

Cãi nhau về tiền

Hầu như vợ chồng nào cũng có lúc cãi nhau vì tiền nhưng đừng biến việc này thành thói quen và đừng làm việc đó trước mặt trẻ. Theo một nghiên cứu tại Mỹ, trẻ chứng kiến những cuộc cãi vã liên miên về tiền nong của bố mẹ thì khi lớn hay sử dụng nhiều thẻ tín dụng và khó thăng bằng tài chính. Khi tiền được xem là nguồn gốc của những dị đồng và lo lắng, nó sẽ nuôi dưỡng những thói quen kém lành mạnh ở trẻ. 

Cách tránh: Vợ chồng nỗ lực thảo luận với nhau về tiền nong khi con đi học hay đã ngủ say. Đừng biến cuộc thủ thỉ đó thành trận chiến đổ lỗi hay chỉ trích cá nhân. Nên nỗ lực đồng lòng để đạt được mục tiêu chung về tài chính. 

nhung-thoi-quen-cua-bo-me-de-khien-con-thanh-nguoi-ngheo

Ảnh minh họa: PenFed Blog.

So sánh với người khác

Nếu có bằng hữu hay người thân phong phú hơn, game thủ cũng đừng thể hiện sự ghen tỵ hay khó chịu trước mặt trẻ. Thái độ đó không chỉ khiến con đo thành công qua vật chất nhưng còn làm trẻ luôn cố cạnh tranh để được hơn người. Đây là một cuộc đua không thực tế và có thể ươm mầm nên những đứa trẻ muốn phong phú bằng mọi giá, kể cả sử dụng sự gián trá.

Cách tránh: Ngoài giải pháp đơn giản là không nói về sự phong phú của người khác, hãy nhấn mạnh tới nhu cầu cải thiện những phẩm chất tốt đẹp thay vì chỉ tập trung vào tiền nong. Không chỉ cho con thấy những người phong phú về vật chất nhưng còn cho trẻ chứng kiến những thân phận đói khổ hơn trong xã hội.

Luôn trì hoãn tính sổ

Nếu game thủ trì hoãn trả các hóa đơn hay thậm chí thỉnh thoảng còn quên, tránh các khoản phải trả hay lười không chịu đầu tư, game thủ không chỉ đặt con cái trước các nguy cơ về tài chính trong tương lai nhưng còn gián tiếp nói với chúng rằng những việc đó là không quan yếu, chẳng cần ưu tiên.

Cách tránh: Ấn định một ngày trong tháng cần trả các hóa đơn hay thực hiện các giao tế với nhà băng.

Tiêu xài theo cảm hứng

Nếu game thủ mua một cách ngẫu hứng dù khoản đó không nằm trong ngân sách hay sắm bất kỳ thứ gì con đòi khi vào siêu thị thì game thủ đang gửi đi một thông điệp rằng mình không nên trì hoãn sự thỏa mãn và chẳng cần phải kiên định với kế hoạch chi tiêu. Điều này có thể khiến trẻ trở thành người tiêu hoang hoặc dễ rơi vào nợ nần khi lớn lên. 

Cách tránh: Đừng mua ngay thứ gì mình thích. Hãy đợi vài ngày hay một tuần, nếu game thủ vẫn nghĩ mình cần và thứ đó không gây hại cho ngân sách thì thế hệ mua. Điều này sẽ dạy trẻ biết quản lý tài chính tốt hơn trong tương lai.

Vương Linh