Thẻ lưu trữ: không biết giữ tiền

Tôi hối hận vì từng có thu nhập nghìn đô nhưng 40 tuổi vẫn phải ở trọ

Dưới đây là san sớt của chị Nguyễn Thu Phương, 36 tuổi, hiện sống tại TP HCM về những sai trái khi chi tiêu thời trẻ của mình.

Tôi học ngoại ngữ, tốt nghiệp ra trường năm 2004. Sau một năm làm các công việc thời vụ, gia sư để bám trụ lại Hà Nội, cuối năm 2005, tôi xin được việc sinh sản chương trình, thay đổi trong một tổ chức truyền thông. Dù đã có công việc ổn định nhưng tôi vẫn đi dạy tiếng Việt cho mấy đứa nhỏ người Hàn Quốc bởi vì công việc vui vẻ, thảnh thơi hạ nhưng mức lương cao ngang bằng mức lương chính. Trong thời kì từ 2007- 2010, trung bình mỗi tháng, tổng thu nhập của tôi vào khoảng 20 triệu, quy ra được 1.000 đôla Mỹ. Mỗi tháng tôi thuê một ngôi nhà nhị tầng ở Đống Đa hết 3 triệu, cho nhị đứa em ở cùng không lấy tiền. Tôi không tính chi li các khoản chi tiêu nên có tháng dư ra được cả chục triệu nhưng có tháng tiêu hết sạch sẽ, lẹm cả vào tiền dư của tháng trước, tùy thuộc vào tháng ấy tôi đi chơi, đi mua sắm nhiều hay ít.

Thời đó, tôi chưa biết gửi tiền tiết kiệm điện tử, nếu muốn gửi tại quầy nhà băng thì phải giao tiếp vào giờ hành chính nên tôi rất ngại. Cả mấy năm, tôi thế hệ có vài lần đi gửi tiền, khi tài khoản ATM phải dư 30 triệu.

Thực ra, tôi cũng từng mong muốn mua được một căn nhà nhỏ ở Hà Nội để đỡ phải thuê nhà, nhưng tôi chỉ thích mua cách chỗ tôi làm (quận Hoàn Kiếm) trong vòng bán kính 7km. nhưng mua nhà ở những vị trí này đắt kinh khủng. nếu như mua một căn nhà một tỷ (diện tích chắc được 20m2 trong ngõ hẹp) thì tôi cũng phải mất 5 năm không tiêu một đồng nào. Đứa game thủ thân rủ tôi mua đất bên quận Long Biên hoặc về Hoàng Mai nhưng tôi gạt đi vì thấy đi làm xa quá và cũng không thích vay tiền nhà băng. Với tôi giải pháp nhanh nhất để có nhà là lấy anh người yêu lúc đó đang sống cùng bố mẹ tại Hà Nội. Nếu muốn ra ở riêng, chúng tôi sẽ cùng nhau bỏ tiền ra thuê nhà.

Tôi không phải là người nghiện mua sắm, tôi chưa bao giờ có tới 10 đôi giày dép, quần áo đi làm đi chơi cũng chỉ khoảng 10 bộ hay mặc mỗi mùa (tất nhiên, có một số bộ tôi mua xong chỉ mặc một lần vì không hợp). Tôi vẫn còn giữ những chiếc áo len từ thời sinh viên nhưng mình thích mặc. Tôi không nghiện mua sắm mỹ phẩm, lúc nào cũng chỉ có một bộ trang điểm, sử dụng hết thì mua thế hệ.

Tôi cũng không phải là đứa chơi bời phung phá, thỉnh thoảng thế hệ ra quán ăn khi tụ tập bè game thủ. Hôm nào lười nấu bếp ở nhà, tôi chỉ dám ăn ở những quán dân dã 20-30 nghìn/suất.

Thế nhưng do không có mục tiêu tài chính, tôi tiêu tiền thuận tiện, cho người quen vay lắt nhắt vài triệu tới chục triệu, nhưng không nhớ đòi hết. Người quen bán bảo hiểm nhân thọ, tôi sẵn sàng mua ủng hộ nhưng chỉ hiểu sơ là có bệnh hay chết thì được đền bù, còn không sau này hết hợp đồng thì nhận lại tiền. Người quen bán hàng đa cấp từ thực phẩm tác dụng tới mỹ phẩm, tôi cũng mua ủng hộ rồi đem cho, nhưng chả biết sử dụng có tác dụng gì không. Ai rủ đi du lịch nhưng sắp xếp được thời kì là tôi nhận lời. Tôi nhớ năm 2009, tôi đi chơi trong nước và nước ngoài tổng cộng 7 chuyến. Dù tự bỏ tiền ra toàn bộ hay được bao tàu xe và chỗ ăn ở thì tôi cũng tốn rất nhiều tiền mua vàng cáp. Những chuyến đi dù chỉ vào mấy ngày cuối tuần cũng tốn vài triệu. Năm đó, tôi thậm chí tiêu hết sạch sẽ tiền tiết kiệm.

Không biết quản lý tài chính khi còn trẻ, nhiều người trở thành nghèo túng khi về già - Ảnh: Vereb

Không biết quản lý tài chính khi còn trẻ, nhiều người trở thành nghèo túng khi về già – Ảnh: Vereb

5 năm đi làm nhưng tới trước ngày cưới, tháng 12/2010, tôi chỉ có trong tay 50 triệu. Chồng tôi, một kỹ sư xây dựng, cũng ỷ lại việc có nhà của bố mẹ nên chả tiết kiệm gì. Năm 2011, do tổ chức ngoài Hà Nội làm ăn bết bát, chồng tôi chuyển vào TP HCM làm, tôi cũng chuyển vào chi nhánh của tổ chức mình ở đây. Chúng tôi chưa định sống ở đây lâu dài nên không nghĩ tới chuyện mua nhà đất nhưng thuê một căn hộ 50m2 để ở với giá 5 triệu đồng/tháng dù tổng thu nhập 30 triệu. Sau kết hôn, nhị vợ chồng cũng muốn để dành tiền làm việc này việc kia nhưng có nhẽ do đã quen chi tiêu vô tổ chức nhưng chúng tôi không tiết kiệm được nhiều, ngoài khoản khăng khăng 3 triệu tách riêng ra ngay từ khi nhận lương để sẵn sàng cho việc sinh con.

Đầu năm 2013, tôi sinh con đầu lòng, cuối năm 2014 lại sinh tiếp nhỏ nhắn thứ nhị. Sau khi sinh con, năng suất làm việc của tôi giảm hẳn. Tôi phải chuyển sang công việc đơn giản hơn, thu nhập chỉ 8 triệu, hiện giờ thế hệ tăng lên 10 triệu/tháng. Thu nhập của chồng tôi khá hơn nhưng phụ thuộc vào các tòa tháp. Tuy nhiên, nhị vợ chồng xác định sẽ sống lại TP HCM vì đã quen với thời tiết và khí hậu nơi đây. Chúng tôi cũng có nhiều họ hàng và bè game thủ ở đây, em gái tôi cũng vào Nam làm việc nên chúng tôi không tới nỗi lẻ loi.

Có điều, tới bây giờ, dù đã được bố mẹ chồng cho 500 triệu nhưng vợ chồng tôi vẫn chưa mua được nhà. Trong khi đó, đứa game thủ rủ tôi mua đất ở Long Biên và Hoàng Mai ngày xưa giờ đã có trong tay một ngôi nhà cho thuê, một ngôi nhà để ở nhờ mua đất lúc rẻ và bán đi lúc bất động sản lên giá. Đi họp lớp, thấy bè game thủ nhiều đứa trước đây thu nhập kém tôi nhưng biết tiết kiệm và sử dụng tiền đầu tư kinh doanh, giờ có tiền tỷ trong tay, tôi càng tiếc vì mình đã không biết quản lý tiền từ trẻ.

Theo chuyên gia tài chính cá nhân Lê Kim Oanh (TP HCM), nhị trong số những sai trái tài chính nhưng rất nhiều mắc phải khi còn trẻ khiến họ nghèo sau này là không thiết lập ngân sách không thiết lập các mục tiêu tài chính. Rất nhiều game thủ trẻ tiêu tiền nhưng không biết tiền đi đâu, cho tới khi hết tiền. Nếu không đặt ra mục tiêu, game thủ sẽ khó tới đích.

Những mục tiêu đơn giản như “Tiết kiệm 3 triệu/tháng”, hay phức tạp hơn như mua nhà, mở tổ chức… đều mở đầu bằng nhận thức và thực hiện các bước nhỏ trước tiên. “Người trẻ có thể không có tài sản vì còn đầu tư cho học tập, nhưng người trung niên không có tài sản là những người thất bại”, bà Oanh nhận xét.

Trong các công thức quản lý tài chính của các chuyên gia dạy làm giàu trái đất, việc tiết kiệm tiền và tiết kiệm để đầu tư sinh lợi luôn được coi trọng. Công thức chia thu nhập vào 6 chiếc lọ khuyên mỗi người nên dành 10% thu nhập cho tiết kiệm để tự do tài chính (đầu tư sinh lời) và 10% cho tiết kiệm dài hạn.

Còn công thức quản lý tiền tài chuyên gia phát triển nhân loại Tony Robbins thì khuyên rằng, khi kiếm một khoản tiền, game thủ nên chia vào 2 quỹ Tiêu sử dụng và Đầu tư. Ông không quy định mỗi quỹ là bao nhiêu %, nhưng tỷ trọng đó nên là một con số khăng khăng. Khoản Đầu tư lại chia làm ba phần:

1. Đầu tư rủi ro, đó là những khoản có nguy cơ thất bại nhưng cũng có thể mang lại lãi suất cao, ví dụ đầu tư chứng khoán.
2. Đầu tư an toàn, có thể là trái phiếu chính phủ, gửi nhà băng…
3. Ước mơ, sử dụng tiền cho những thứ nhưng game thủ ước mơ như ô tô, mua nhà, laptop…, những khoản chi tiêu đắt tiền.

Theo Tony Robbins, game thủ càng đầu tư với tỷ trọng cao thì càng nhanh giàu.

Hoàng Anh (ghi)

Dùng tiền sai lầm, tôi trắng tay sau 10 năm đi làm lương cao

Dưới đây là chia sẻ của chị Thúy Hoa, 35 tuổi, hiện sống ở Hà Nội về những sai lầm trong chi tiêu và quản lý tài chính của mình.

Tôi ra trường năm 2003. May mắn là chỉ thất nghiệp khoảng nửa năm, đến cuối năm, tôi xin được vào một cơ quan nhà nước tự hạch toán thu chi, với công việc thiết kế đồ họa.

Cơ quan tôi làm ăn rất tốt nên chỉ sau ba tháng thử việc, tôi đã được hưởng mức thu nhập hơn 5 triệu/tháng (gồm lương cơ bản, lương trách nhiệm, ăn trưa, xăng xe, điện thoại), tức là tôi đã phải đóng thuế thu nhập. Ngoài công việc chính tôi còn đi làm thêm, vì đó đều là công ty của các anh chị quen biết nên tôi được làm bán thời gian hoặc làm ở nhà, miễn là hoàn thành nhiệm vụ. Thực ra tôi không tự ý xin mà đều do họ mời đến làm. Từ năm 2005-2007, tôi làm thêm cho một công ty với mức lương 5 triệu/tháng. Từ 2007-2009, tôi hưởng mức lương 4,5 triệu/tháng ở công ty thứ hai. Đến năm 2010, tôi nghỉ các công việc làm thêm. 

Trong khi đó, thu nhập ở công việc chính của tôi cũng tăng dần đều. Thời kỳ 2008 là khoảng 10 triệu/tháng, 2010 là 12 triệu, 2012 là 13 triệu. Từ năm 2013, việc kinh doanh của cơ quan tôi bắt đầu khó khăn, nhân viên bị cắt giảm lương, tổng thu nhập của tôi chỉ còn 10 triệu/tháng. Thưởng Tết cũng bị cắt giảm 2/3. 

Cuối năm 2014, tôi chuyển sang làm cho một công ty cổ phần bởi gần nhà hơn và có thời gian linh hoạt hơn, mức thu nhập 10 triệu/tháng. Con tôi (sinh năm 2013) hay ốm vặt nên thời gian tôi dành cho gia đình rất nhiều, tôi hầu như không đầu tư gì được cho công việc, chỉ cố gắng làm tròn vai để nhận lương. 

Từ lúc đi làm đến giờ, tháng nào tôi cũng phải đóng thuế thu nhập, thậm chí 5 năm đầu mới ra trường, tôi là một trong những người có thu nhập cao nhất lớp đại học, nhưng hiện tại tôi vẫn ở nhờ nhà bố mẹ chồng, có được khoảng 100 triệu đồng tiết kiệm (đã bao gồm của cả chồng). Tài sản lớn nhất của tôi chỉ là chiếc xe máy tay ga mua hồi năm 2010 với giá khoảng 80 triệu, giờ được cánh buôn xe cũ trả 25 triệu.

Mấy lần họp lớp gần đây, mừng vì các bạn nhà cửa đàng hoàng, thu nhập cao, ngoài lương còn có những thu nhập thụ động khác, tôi cũng không khỏi buồn về tình cảnh của mình. Hiện tại, tôi có hai việc rất cần đến tiền: 1. Tách ra ở riêng, vì nhà bố mẹ chồng tôi rất chật mà lại đông người, phức tạp; 2. Mở một quán ăn hoặc một tiệm bánh ngọt nhưng số tiền tiết kiệm ít ỏi không ủng hộ tôi. Tôi càng cảm thấy hối hận về ngày xưa đã không biết tiết kiệm của mình.

Sau khi đọc các bài viết về quản lý chi tiêu, làm giàu, tôi nhận thấy mình đã mắc rất nhiều sai lầm khi sử dụng tiền. Trong đó, sai lầm lớn nhất chính là không đặt ra bất kỳ mục tiêu tài chính nào.

Lúc đó, tôi chỉ nghĩ, đủ sống là được, mà nhu cầu của tôi thì khá đơn giản: thỉnh thoảng ăn hàng, thỉnh thoảng đi chơi, đồ dùng hàng hiệu Việt Nam. Lúc có thu nhập cao, tôi chưa bao giờ nghĩ đến việc mua nhà, tôi cũng không nghĩ đến việc tiết kiệm tiền. Tiền dư sau khi chi tiêu hàng tháng, tôi cứ để nguyên trong tài khoản ATM, thậm chí gửi tiết kiệm trực tuyến tôi cũng không làm, chứ đừng nói đến đầu tư để tiền đẻ ra tiền.  

Vì không có mục tiêu tài chính gì nên tôi chi tiêu rất thoải mái. Trong khi bạn bè luôn chọn nhà giá rẻ để thuê thì tôi sẵn sàng thuê nhà đắt tiền. Ví dụ năm 2006, bạn tôi đa số chỉ thuê nhà một triệu/tháng thì tôi thuê một căn hộ chung cư ở khu Trung Tự giá 2 triệu/tháng. Năm 2009, tiền thuê nhà của tôi là 4 triệu/tháng. Nhà rộng, tôi cho họ hàng vào ở chung và không bắt bọn nhỏ đóng tiền nhà cùng mình. 

Không có mục tiêu tài chính nên tôi chi tiêu vừa thoáng tay vừa cả nể. Người yêu của bạn bán hàng đa cấp, tôi mua ủng hộ mấy lần, hết gần 20 triệu mà thú thật dùng xong mớ thực phẩm chức năng đó, tôi không thấy sức khỏe mình cải thiện. Đứa cháu bạn tôi tư vấn bảo hiểm nhân thọ, tôi mua một gói cho mình với giá trị hợp đồng 300 triệu, mỗi năm đóng khoảng 20 triệu. Bạn tôi chơi chứng khoán, rủ tôi mở tài khoản, dù chẳng hiểu gì về thị trường chứng khoán tôi cũng tham gia. Hai lần đầu theo bạn lướt sóng, tôi lãi được 4 triệu sau nửa tháng. Sau đó, tôi tự đầu tư, không có thời gian, tôi bỏ lỡ cơ hội bán đi khi cổ phiếu tăng giá. Để 3 năm, tôi lỗ mất gần 40 triệu. Năm 2012, tôi chính thức rút chân khỏi thị trường này. Ngoài ra, tôi vài lần cho người thân quen vay tiền mà không được trả. Tính đến nay, còn ba người nợ tôi tổng cộng 30 triệu đã mấy năm rồi.

Vì vậy, tính ra hơn 10 năm đi làm, tổng thu nhập của tôi được khoảng 1,5 tỷ, nhưng tôi chỉ mua được hai cái máy tính để bàn, hai cái laptop, tổng giá trị khoảng 70 triệu (dùng đến lúc hỏng thì thay mới), mua được ba cái xe máy, tổng giá trị khoảng 110 triệu, vài cái điện thoại, một ít đồ dùng trong nhà mà bây giờ đem bán chắc được vài triệu. Dù tôi không ham mê hàng hiệu, không chạy đua công nghệ, không thua bạc (vì không chơi bao giờ) nhưng tôi chẳng để ra được đồng nào. 

Sau khi lấy chồng năm 2013, tôi bắt đầu nghĩ đến việc tiết kiệm mua nhà thì quả thực lúc đó đã muộn khi giá nhà đất ở Hà Nội ngày càng cao, còn lương của tôi lại bị giảm mà tôi lại không có nguồn thu nào khác. Chồng tôi lương cũng chỉ được 10 triệu như tôi nhưng phải góp cho bố mẹ vì chúng tôi ở cùng. Lương của tôi thì chỉ đủ cho tôi và con trai nhỏ. Vì thế, từ khi cưới đến giờ chúng tôi mới chỉ để dư được 100 triệu, số tiền quá ít để có thể làm được việc gì.

Thúy Hoa

Gửi thắc mắc về mua nhà đất và quản lý tài chính của bạn tại đây